Nắm bắt xu thế nông nghiệp 4.0, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Nông
nghiệp công nghệ cao thực hiện nhiệm vụ Tiếp nhận và hoàn thiện quy trình ứng dụng
công nghệ thông tin vào mô hình nông nghiệp thông minh. Trong đó, nổi bật là mô
hình ứng dụng Internet vạn vật (IoT) trong quy trình trồng nấm, bước đầu Trung
tâm tiến hành thử nghiệm trên đối tượng nấm mối đen nhằm đánh giá hiệu
quả của mô hình so với phương pháp trồng truyền thống.
Chuyển đổi số - "Chìa
khóa" nâng tầm nông nghiệp
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu
và yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường về chất lượng nông sản, việc áp dụng
công nghệ cao vào sản xuất không còn là lựa chọn mà là xu hướng tất yếu. Thực
hiện nhiệm vụ được giao, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Nông nghiệp công
nghệ cao đã và đang tích cực triển khai mô hình nông nghiệp thông minh, lấy
công nghệ thông tin làm nền tảng cốt lõi để quản lý và vận hành.
Việc ứng dụng công nghệ giúp đơn
vị chuyển đổi từ phương thức canh tác truyền thống dựa vào kinh nghiệm sang nền
nông nghiệp chính xác, dựa trên dữ liệu số hóa, giúp tối ưu hóa chi phí và nâng
cao năng suất.
Tiên phong đưa IoT vào nhà nấm
Xác định chuyển đổi số là đòn bẩy
để nâng cao giá trị nông sản, Trung tâm đã đi đầu trong việc lắp đặt và vận hành
hệ thống IoT (Internet of Things) trong quy trình trồng nấm. Đây là bước tiến
quan trọng giúp tự động hóa quy trình chăm sóc, vốn là khâu tiêu tốn nhiều nhân
lực và đòi hỏi sự tỉ mỉ trong nghề nấm. Điểm nổi bật trong mô hình này là sự hợp
tác ứng dụng giải pháp từ Công ty Nông nghiệp số Agriconnect – một đơn vị uy
tín trong lĩnh vực nông nghiệp thông minh tại Việt Nam. Hệ thống được vận hành
tại Trung tâm bao gồm bộ điều khiển trung tâm kết nối với mạng lưới các cảm biến
(sensor) đa điểm, đo đạc liên tục các chỉ số sinh trưởng của nấm như: nhiệt độ,
độ ẩm không khí, ánh sáng và nồng độ CO2.
Hình 1. Hệ
thống cảm biến tự động giám sát và điều chỉnh môi trường
nuôi trồng nấm 24/7.
Ưu điểm vượt trội của giải pháp
này là khả năng tự động hóa cao. Người dùng sẽ thiết lập sẵn các thông số môi
trường tối ưu trên phần mềm quản lý. Hệ thống sẽ tự động điều khiển các thiết bị
ngoại vi (phun sương, quạt gió, đèn, máy lạnh) để duy trì môi trường ổn định mà
không cần sự can thiệp thủ công liên tục.
Đặc biệt, tính năng cảnh báo
thông minh được đánh giá rất cao. Khi các thông số môi trường tăng hoặc giảm đột
ngột vượt ngưỡng cho phép, hệ thống sẽ ngay lập tức gửi cảnh báo đến điện thoại
hoặc máy tính của người quản lý. Điều này giúp các cán bộ kỹ thuật kịp thời xử
lý sự cố, giảm thiểu rủi ro hư hỏng nấm do sốc môi trường – vấn đề nan giải nhất
trong phương pháp trồng truyền thống.
Triển vọng từ mô hình thử nghiệm
Nấm mối đen
Hiện tại, Trung tâm đang thực hiện
thử nghiệm các thông số kỹ thuật về nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và CO2
trên đối tượng nấm mối đen bằng
ứng dụng công nghệ IoT với quy mô 1000 bịch phôi. Đây là loại nấm có giá trị
kinh tế cao, chất lượng thịt nấm thơm ngon nhưng nổi tiếng "khó
tính", đòi hỏi điều kiện môi trường nuôi trồng cực kỳ nghiêm ngặt.
Việc ứng dụng IoT giúp duy trì
môi trường lý tưởng cho nấm mối đen sinh trưởng ổn định, giảm thiểu rủi ro do sốc
nhiệt hoặc nhiễm bệnh từ môi trường bên ngoài. Bước đầu thử nghiệm cho thấy, hệ
thống giúp kiểm soát chính xác các thông số kỹ thuật, hứa hẹn mang lại năng suất
cao và chất lượng nấm đồng đều hơn so với phương pháp thủ công.
Hình 2. Mô hình trồng
nấm mối đen ứng dụng IoT hứa hẹn mang lại năng suất
và chất lượng vượt
trội.
Việc chủ động ứng dụng công nghệ
thông tin, đi đầu trong lắp đặt IoT không chỉ giúp Trung tâm tối ưu hóa quy
trình sản xuất, tiết kiệm nhân lực mà còn tạo ra mô hình mẫu trực quan, sinh động.
Đây sẽ là cơ sở thực tiễn vững chắc để Trung tâm thực hiện nhiệm vụ chuyển giao
tiến bộ khoa học kỹ thuật, lan tỏa mô hình nông nghiệp thông minh đến các doanh
nghiệp và bà con nông dân trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới.